Қазақстан Республикасында жер ресурстарын мемлекеттік басқару жүйесінде жасанды интеллектті қолданудың жол берілуі мен шектері
pdf (Russian)

Кілт сөздер

жасанды интеллект, жер кадастры, жерге орналастыру, геоақпараттық жүйелер, скрипттер, автоматтандыру, жер ресурстарын басқару

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

Аканов, Н. and Иманбаев, С. (2026) “Қазақстан Республикасында жер ресурстарын мемлекеттік басқару жүйесінде жасанды интеллектті қолданудың жол берілуі мен шектері”, Магистранттармен докторанттарға арналған ғылыми-әдістемелік журнал (EW ESMJ), 11(3), pp. 140–154. Available at: https://journal.e-asj.com/index.php/easj/article/view/275 (Accessed: 10 November 2026).

Аңдатпа

Мақала Қазақстан Республикасында жер ресурстарын мемлекеттік басқару жүйесінде жасанды интеллектті қолданудың жол берілетін шектері мен мүмкіндіктерін зерттеуге арналған. Кадастрлық және жерді басқару процестерінде жасанды интеллект технологияларын енгізудің негізгі бағыттары қарастырылған, оның ішінде геоақпараттық деректерді өңдеуді автоматтандыру, жерді пайдалану өзгерістерін болжау және талдау нәтижелерін басқарушылық шешімдер қабылдау үдерістеріне интеграциялау мәселелері қамтылған. Жер ресурстарын басқару саласында жасанды интеллектті қолдануды құқықтық реттеуге ерекше назар аударылған. Аталған мәселе Қазақстан Республикасының 2025 жылғы 17 қарашадағы № 230-VIII «Жасанды интеллект туралы» Заңына негізделе отырып, талданады. Кадастрлық және жерге орналастыру жұмыстарын автоматтандыру мақсатында жасанды интеллект элементтері бар арнайы скрипттерді қолдану мүмкіндіктері зерттелген. Кеңістіктік талдау және жер мониторингі міндеттерінде машиналық оқыту алгоритмдеріне негізделген заманауи геоақпараттық жүйелерді пайдалану мысалдары келтірілген. Мақалада вегетациялық индекстерді есептеу, жер ресурстарының жай-күйін автоматтандырылған бақылау және жерді пайдалану саласындағы бұзушылықтарды анықтау үшін жасанды интеллектті қолданудың практикалық мүмкіндіктері көрсетілген. Жасанды интеллектті енгізудің негізгі артықшылықтары ретінде деректердің дәлдігін арттыру, адам факторын азайту, уақыт пен материалдық ресурстарды оңтайландыру айқындалған. Сонымен қатар, жер қатынастарын цифрландырумен байланысты негізгі мәселелер мен шектеулер анықталған, оның ішінде деректерді стандарттау қажеттілігі, нормативтік-құқықтық базаны бейімдеу және жария-құқықтық салада жасанды интеллектті қолданудың әдістемелік негіздерін қалыптастыру мәселелері қарастырылған.

pdf (Russian)